Leren omgaan met ADHD zonder medicatie
Eerst even terugspoelen in de tijd. Want het idee, deze visie op AD(H)D, moet toch ergens vandaan komen
Misschien wist je het al, maar ik heb zelf dus ook ADHD. Soms merk ik het bijna niet meer. Ik merk het wel goed als ik die net wat te gestructureerde collega tegenkom, die iets te veel van de tijd en structuur is. Wanneer alles precies moet gaan zoals afgesproken, netjes, efficiënt, niet praten voor je beurt, bij het onderwerp blijven etc. Dan moet ik ineens harder werken om dit bij te houden. Ik heb van die dagen dat mijn ADHD hier dwars doorheen probeert te fietsen.
Begrijp me goed, ik kan bovenstaande (lees: normaal meedoen in een saaie vergadering) al aardig goed. Maar soms heb ik dus ‘ADHD’ dag; een dag dat ik minder grip heb op mijn ADHD. Dan vlieg ik wel eens (op die fiets) uit de bocht. Ik praat ergens doorheen of let niet goed op. Tegenwoordig denk ik ook weleens ‘hun bocht’. Mijn hoofd werkt nu eenmaal anders.
Medicatie heb ik ook geprobeerd, daar kon ik niet van slapen en het vlakte mijn gevoel te veel af. In mijn rol als GZ-psycholoog heb ik mijn gevoel veel te hard nodig. Dit heeft mij gedwongen om te leren omgaan met mijn ADHD zonder medicatie.
Ik kan oprecht zeggen dat ik zo’n beetje alles wel heb geprobeerd in het leren omgaan met AD(H)D zoals: vele ontspanningstrainingen, mindfulness, schematherapie, neurofeedback, uitvoerende functietraining (overzicht maken, leren plannen, leren samenvatten, tijdschatten etc.) cognitieve gedragstherapie, stressregulatie training, sporten (Shaolin kungfu, tai chi, qigong, kracht en conditie trainingen, yoga), supplementen, acupunctuur, blowen (15 jaar geleden gestopt), lichttherapie en medicatie voor AD(H)D. En dit alles in de afgelopen 20 jaar ongeveer. Het heeft me veel geld, pijn en moeite gekost maar gelukkig heeft het me ook veel opgeleverd.
Daarnaast heb ik door mijn werkervaring (12 +/- jaar) in de (specialistische) GGZ een helder zicht gekregen op wat er geboden wordt binnen de ‘standaard’ zorg voor AD(H)D. Vanuit mijn ervaring en kennis weet ik dat mensen met AD(H)D vaak baat hebben bij méér dan alleen medicatie, deelname aan een psycho-educatiegroep of vaardigheidstraining. Hoewel het proces vaak begint met bewustwording, acceptatie en herkenning, denken mensen met AD(H)D al snel ‘en nu dan?’
Wat heb je NU echt nodig in het leren omgaan met je neurodivergente AD(H)D brein?
Dat begint met het volgende
Veel van de tools en technieken die worden aangeboden kunen waardevol zijn maar zijn niet afgestemd op het neurodiverse AD(H)D brein. Ze zijn niet ‘ADHD-PROOF‘. Vaak zijn het gewoon de standaard technieken die door neurotypische mensen worden gebruikt. Maar als dat had gewerkt…
Mijn hele werkperiode, maar eigenlijk vanaf mijn 18e levensjaar ongeveer, heb ik dus volop besteed aan het trainen en mezelf verder verdiepen in het beter leren omgaan met mijn AD(H)D en later dus hoe alle tools, behandeltechnieken die je kan inzetten, optimaal af te stemmen op je neurodiverse AD(H)D brein .
Als GZ-psycholoog en ervaringsdeskundige heb ik dus vrijwel alles wat ik vertel en uitleg over AD(H)D zelf beoefend en geprobeerd, vaak in samenwerking met cliënten en collega-behandelaren zoals psychologen, psychiaters, coaches en verpleegkundigen.
Het nummer 1 probleem van mensen met AD(H)D
Als je mij vraagt wat de grootste uitdaging is voor mensen met AD(H)D dan is het niet het probleem met concentreren.
Nee, het grootste probleem is het ontbrekende inzicht in hoe de dynamiek van het neurodiverse AD(H)D brein verloopt en hoe dit doorwerkt op alle levensgebieden.
Dit uit zich vooral doordat je niet doet wat je wel zou moeten of willen doen. De uitvoering van (geplande) taken raakt op allerlei manieren verstoord, telkens weer.
Tegelijkertijd merken veel mensen dat zij, ook na eerdere begeleiding of behandeling, nog zoekende blijven in hoe zij deze kennis daadwerkelijk kunnen toepassen in hun dagelijks leven.
Waardoor het vaak mis blijft gaan, iedere keer opnieuw
Als eerste, mensen met AD(H)D zijn zo gewend aan hun eigen brein dat ze niet meer opmerken hoe hard ze aan het werk zijn (compenseren) om goed te kunnen functioneren.
Dit geeft een voortdurende overbelasting die gebalanceerd moet worden, bij voorkeur op een gezonde manier want daar ken ik nog wel andere varianten van, zeg maar. Deze overbelasting leidt vaak tot allerlei gevolg klachten, waaronder slaapproblemen, een burn-out, angst/onzekerheid, stemmingsklachten of negatief zelfbeeld.
Door deze gewenning en het onvoldoende herkennen van de onderliggende dynamiek, zoeken veel mensen vooral hulp voor de klachten die eruit voortkomen, terwijl de ADHD zelf op de achtergrond invloed blijft houden.
Ten tweede is er vaak al veel geprobeerd om het op een andere manier te doen maar het is erg lastig om bepaalde gewoontes en patronen te doorbreken, zeker als de strategie niet AD(H)D proof is.
Tot slot blijven mensen met ADHD verwachtingen naar zichzelf stellen die niet mogelijk zijn omdat hun brein nou eenmaal anders werkt. Ze blijven verward raken door
- alle ‘normale’ instructies en adviezen (volg je planning in je weekrooster)
- door het beeld in hun hoofd ‘wat ze zouden moeten kunnen’ (‘ik ben nu al x jaar oud ik zou toch, ánderen kunnen het toch ook)
- door het idee dat je het wel kan ‘maar gewoon even moet doorzetten’
Als gevolg hiervan zie ik vaak het volgende:
- Er is nog een andere behandeling of training nodig of iemand heeft al op veel plekken hulp gezocht
- Mensen met AD(H)D concluderen dat ‘het toch niet voor hen werkt’ of ‘dat ze iets toch niet kunnen leren’.
Klachten die ik blijf horen, ook na reguliere zorg en medicatie:
- Uitstelgedrag blijven vertonen
- Moeilijk planmatig kunnen werken; van alles gedaan hebben maar niet wat je moest doen
- Moeite hebben met prioriteren of routines opbouwen
- Het overzicht verliezen en blokkeren
- Veel op wilskracht moeten blijven doen en dan uitgeput raken
- Stress ervaren
- Streng en negatief naar zichzelf zijn
- Stemmingswisselingen of een sombere stemming
Tegelijkertijd kan reguliere zorg voor veel mensen juist een belangrijk keerpunt of startpunt van herstel zijn!
Ben je klaar om meer te leren over ADHD en de specifieke behoeften van jouw brein? En wil je dat we meedenken, laat het ons weten!
Focus op het kernprobleem
Begrijp me goed, leren omgaan met je AD(H)D vergt een verschuiving naar het kernprobleem. Medicatie, psycho-educatie, vaardigheidstrainingen of herkenbare AD(H)D-content op social media kunnen ontzettend waardevol zijn. Tegelijkertijd merken veel mensen dat er vaak méér nodig is om ADHD echt van binnenuit te leren begrijpen en ermee te leren samenwerken.
Wat gaan we anders doen in het leren omgaan met AD(H)D als we de focus verschuiven naar leren hoe de hersenen echt anders werken?
Laat nu staan dat je van binnenuit gaat leren begrijpen hoe jouw hersenen anders werken om vanuit daar te gaan te gaan leren hoe je hiermee om kan gaan. Dat je niet alleen weet WAT je moet doen, maar vooral HOE je dit in je dagelijks leven kan toepassen en hierin kan groeien, stap voor stap.
De AD(H)D Proof training doet dit precies.
- De training heeft een grote focus op de AD(H)D zelf: hoe de dynamiek van je neurodiverse AD(H)D brein werkt en doorwerkt op allerlei levensgebieden (persoonlijk, werk, school, gezin, collega’s, vrienden)
- Aangevuld met enkele vaardigheden die echt een must zijn als je AD(H)D hebt.
- Verdiepende kennis over relevante onderwerpen in relatie tot AD(H)D
- Je leert wat trainbaar is en wat niet.
- Je leert wat je niet kan trainen op een gezondere manier te compenseren.
- Wat je niet kan compenseren, leer je steeds meer te accepteren.
De AD(H)D PROOF training bestaat uit de volgende modules.
Module Focus op de kern
In deze module ontdek je wat ADHD werkelijk is en waarom het veel verder gaat dan alleen moeite met concentratie.
Je leert hoe ADHD invloed heeft op motivatie, focus, energie, emoties en gedrag van minuut tot minuut.
We leggen op een begrijpelijke manier uit hoe dopamine en verschillende hersennetwerken hierbij een rol spelen,
en waarom veel standaard adviezen vaak niet goed aansluiten op een ADHD-brein.
Door beter te begrijpen hoe jouw brein werkt, ontstaat vaak direct meer herkenning, mildheid en grip.
“Voor het eerst snapte ik waarom ik steeds vastliep.” – Naomi ADHD PROOF LIVE
Deze module vormt de basis voor de rest van de training: inzicht in jezelf, zodat je stap voor stap kunt leren wat voor jóu werkt.
Module Brain Network Modes
Dopamine helpt bepalen welke hersennetwerken actief worden en heeft daardoor veel invloed op focus, motivatie en gedrag.
Bij ADHD verloopt dit proces vaak anders, wat verklaart waarom plannen, beginnen of volhouden soms zoveel energie kost.
In deze module kijken we niet alleen naar de theorie, maar vooral naar wat dit betekent in het dagelijks leven.
Je leert hoe je jouw “ADHD-motor” beter kunt begrijpen en stap voor stap kunt leren aansturen.
We besteden daarbij onder andere aandacht aan het activeren van het taakgerichte netwerk in je brein (het Positive Task Network),
zodat je minder vastloopt in afleiding, chaos of uitputting en steeds meer grip ervaart op hoe jij functioneert.
Module Energiemanagement, wilskracht en balans
Veel volwassenen met ADHD functioneren lange tijd op wilskracht, controle of compensatiegedrag.
Dat kost vaak ongemerkt enorm veel energie.
In deze module leer je waarom energiemanagement zo belangrijk is bij ADHD.
Want zonder voldoende energie worden focus, planning en emotieregulatie vaak veel moeilijker.
Je ontdekt hoe je signalen van overbelasting beter leert herkennen, hoe je jouw energie beter kunt verdelen
en wat helpt om minder uitgeput te raken in het dagelijks leven.
Stap voor stap leer je niet alleen effectiever functioneren, maar vaak ook milder naar jezelf kijken.
Module Uitstelgedrag & blokkeren
Deze module zou zomaar je favoriet kunnen worden. Veel deelnemers geven aan dat de inzichten en technieken uit deze module écht blijven hangen.
Je ontdekt hoe afleidbaarheid invloed heeft op concentratie, geheugen, informatieverwerking en communicatie met anderen.
Daarnaast leer je welke onderdelen van aandacht je kunt trainen, hoe je jezelf op een gezonde manier kunt ondersteunen en wat beter werkt om te accepteren in plaats van tegen te vechten.
Module ADHD PROOF plannen
De module bouwt voort op de inzichten uit de eerdere modules. Want als plannen simpelweg een kwestie van discipline was, had je dit probleem waarschijnlijk al lang opgelost.
In deze module leer je hoe je planning beter kunt laten aansluiten op hoe een ADHD-brein werkt. Niet door een perfecte planner te worden, maar door meer overzicht, flexibiliteit en haalbaarheid te creëren.
“Voor het eerst had ik het gevoel dat ik niet constant achterliep.”
Je ontdekt onder andere:
- waarom standaard planningen vaak niet werken bij ADHD,
- waarom overzicht belangrijker is dan perfect plannen,
- hoe je beter leert omgaan met herplannen en wisselende energie,
- en hoe je meer rust en grip kunt creëren in je dagelijks leven.
Met praktische ADHD-proof strategieën leer je stap voor stap plannen op een manier die beter vol te houden is.
BONUS Modules
Daarnaast bevat de training verschillende bonusmodules rondom thema’s die vaak sterk samenhangen met ADHD, zoals perfectionisme, overbelasting en ADHD-gerelateerde burn-outklachten.
Ook besteden we aandacht aan technieken vanuit Non-Sleep Deep Rest (NSDR), ontspanning en stressregulatie.
Verder krijg je inzicht in de langdurige impact van leven met onbegrepen ADHD, voortdurende aanpassing en herhaalde ervaringen van afwijzing. We staan stil bij hoe veel mensen met ADHD al op jonge leeftijd leren zichzelf aan te passen, zichzelf te verbergen of voortdurend “aan” te staan om erbij te horen of te voldoen aan verwachtingen.
Resultaat
De AD(H)D proof training biedt jou een diepgaand inzicht in hoe AD(H)D jouw leven beïnvloedt, waardoor je jezelf echt gaat begrijpen en stap voor stap jouw authentieke zelf wordt. Dit leidt tot meer innerlijke rust, acceptatie en een groter gevoel van zelfvertrouwen. Door te leren wat je wel en niet kunt verwachten van jezelf en hoe je op een gezonde manier met jouw neuro divergente AD(H)D-brein kunt omgaan, ervaar je een verschuiving naar mildheid en ontspanning. Naarmate je meer oefent en je inzet, verbetert je concentratie, word je beter in het plannen van jouw activiteiten en neemt uitstelgedrag af. Je behoudt ruimte voor jouw AD(H)D, terwijl je tegelijkertijd meer grip krijgt op het bereiken van jouw doelen, wat resulteert in een gevoel van efficiency en een groter gevoel van eigenwaarde.
Wil jij je aanmelden voor de ADHD-proof Academy of ontvang je graag meer informatie over de ADHD-proof training? Meld je dan hieronder aan!
Met vriendelijke groet,
Pim Lenders
AD(H)D specialist, trainer en GZ-psycholoog